Smaken van de Griekse Zagori, Dec.

Optimisme, positiviteit en natuurlijk een lekker recept.

Optimisme, positiviteit en natuurlijk een lekker recept | Smaken van de Griekse ZagoriNa de laatste nieuwsbrief kregen we erg veel reacties en complimenten.Dat wij nog steeds optimistisch en positief kunnen zijn ondanks alle corona horror. Geen gasten, geen inkomen, onzekerheid en na te leven nieuwe wetgeving. Dank voor alle mails, reacties en lieve woorden. Het heeft geen zin of nut dat wij negatief nieuws doorgeven. Dat is er al genoeg en dat doet niemand enig goed. Wij kunnen de corona niet de wereld uit helpen, maar we kunnen wel proberen met ons schrijven een glimlach op jullie gezichten te toveren. En we zijn er ons ook van bewust en overtuigd dat wij hier in de Zagori vele voordelen hebben. Weinig mensen, daardoor minder kans en nog steeds geen besmettingen. Veel frisse lucht, de mogelijkheid om te wandelen in de natuur, dus niet op asfalt of beton maar op paden, in weilanden, op gras. We horen de vogels, de wind, de koeien en schapenbellen. In het dichtbevolkte Nederland is dat allemaal een stuk moeilijker. Toch zijn in Griekenland de coronaregels en de lockdown veel strenger. Het ergste van alles is dat ons hele leven lijkt te worden beheerst door dit virus. Iedereen spreekt alleen nog maar over het virus. Alsof er niets anders meer bestaat. Er zijn nog zoveel fijne, goede dingen om van te genieten en dankbaar voor te zijn. Blijf actief, laat je niet meesleuren door negativiteit, onrust, pessimisme of angst. Angst maakt de wolf groter dan hij is. Na deze bemoedigende woorden volgt hier wat Griekse (filosofie) les, en natuurlijk een recept. Wij hebben zelfs een porfyren corona jam gemaakt, die vast niemand zal gaan maken! Oeps, dat is geen positieve gedachte, maar mocht iemand toch het recept willen, we sturen het met genoegen toe! De jam is heerlijk, maar kost zoveel tijd en geduld (en je hele keuken is purper gekleurd) dat je deze alleen maar maakt in coronatijd.

Εύδαιμονια

Eudaimonia (Efdiemonia) Oudgrieks voor wat we in het Nederlands kennen als ‘geluksleer’! Eudaimonia bereik je volgens Epicurus door eenvoudige genoegens na te streven en pijn te minimaliseren. ‘Niet alleen fysieke pijn, maar –nog belangrijker- geestelijke, emotionele pijn.’ | Smaken van de Griekse ZagoriEudaimonia (Efdiemonia) Oudgrieks voor wat we in het Nederlands kennen als ‘geluksleer’! Eudaimonia bereik je volgens Epicurus door eenvoudige genoegens na te streven en pijn te minimaliseren. ‘Niet alleen fysieke pijn, maar –nog belangrijker- geestelijke, emotionele pijn.’
En nu het Griekse alfabet, zoals beschreven in het boek Mezze & Moussaka, de smaak van Griekenland, van Tessa Kiros.

A a, alfa is van agapi, liefde, van Athena en Athene, van anithos, dille en van arni, lamsvlees.
B b, vita, is van vasilias en vasilissa, koning en koningin en van vasilopita, de nieuwjaarspie.
Γγ, gama, is van gamos, huwelijk en natuurlijk van yiaourti, yoghurt.
Δδ, delta, is van Delphi, van Dionysos de god van wijn en feest, en van dafni, laurierblad.
Εε, epsilon, is van Eros, de god van de liefde, van efcharisto, dankjewel en van elies, olijven.
Ζζ, zita, is van zoi, leven, van zoo, dier, van zeimbekiko de Griekse dans en van zachari, suiker.
Ηη, ita, is van Hera, godin van het gezin, van hilios, de zon, van hiliosporoi, zonnebloempitten.
Θθ,thita, is van thalassa, de zee en van thimari, tijm.
Ιι, jota, is van Ippokrates (Hippocrates), vader van de geneeskunde, van Ithaki, van Ioulios, juli.
Κκ, kappa is van karavi, boot, van Kalamata met zijn heerlijke olijven en van krasi, wijn.
Λλ, lambda, is van lambada, de kaars, van limani, de haven en van lachanosalata, koolsalade.
Μμ, mi is van mati, het (boze) oog, van Minos, koning van Kreta, van Melina Mercouri en van meli, honing.
Νν, ni is van nisi, eiland, nisia, honderden eilanden, van nistissima, vasten, en van nero, water.
Ξξ, ksi, is van xenos, vreemdeling, van xidi, azijn en van xifias, zwaardvis.
Οο, omikron, is van Olympos, de Olympische spelen in Olympia, en van ouzo.
Ππ, pi, is van Poseidon, de god van de zee, van Parthenon, de tempel van Athena op de Akropolis en van Pastitio zie recept!
Ρρ, ro is van rebetika muziek, van raki op Kreta, van revithia, kikkererwten en van rizi, de Griekse rijst.
Σσ, sigma, is van Smyrni waar duizenden Grieken in 1922 werden verdreven, van skordo, knoflook, sardeles, sardientjes, salata, sika, vijgen, siropi en sokolata.
Ττ, taf, is van trapezi, de tafel, van taverna, het traditionele Griekse restaurant, van tsipouro, en van tiropita, het kaasbroodje.
Υυ, ypsilon, van ygeia, gezondheid, van ypervallo, overdrijven.
Φφ, fi, is van filia, vriendschap, van feggari, de maan, van fotia, vuur, van fetakaas en van fasolada, bonensoep.
Χχ, chi, is van xronia, jaren, van xroma, kleur, van Chios waar de masticha vandaan komt en van xilopites, een lekkere pasta.
Ψψ, psi, is van psychi, de ziel, van psachno, ik zoek, van psaras en psari, de visser en vis, en van psomi, brood.
Ωω, omega, van alfa tot omega, het begin en het einde.

Sleedoorn (Prunus spinosa)

De sleedoorn valt onder de steenvruchtenfamilie zoals ook de kers en de pruim. Het is een kleine, blauwe harde vrucht met een harde pit. De vrucht is heel droog en meer pit dan vruchtvlees. Erin bijten is een belevenis. In tegenstelling tot de verwachting is de smaak erg droog, wrang en stroef, en onder een dun laagje vruchtvlees zit de steenharde pit.De sleedoorn valt onder de steenvruchtenfamilie zoals ook de kers en de pruim. Het is een kleine, blauwe harde vrucht met een harde pit. De vrucht is heel droog en meer pit dan vruchtvlees. Erin bijten is een belevenis. In tegenstelling tot de verwachting is de smaak erg droog, wrang en stroef, en onder een dun laagje vruchtvlees zit de steenharde pit.
De rijping van deze vrucht verloopt traag. De sleedoorn bloeit als een van de eersten, maar als de zomer aanbreekt en vruchten van andere struiken en bomen in de zomerzon groeien en rijpen, blijft de sleedoornpruim groen en groeit heel traag. Pas in de late herfst is hij volgroeid en enigszins rijp. De smaak is dan nog erg wrang. Naast wat suiker en vitamine C bevat hij namelijk looistoffen en zuren. Er is nog nachtvorst nodig voordat hij enigszins ‘te pruimen’ is en bruikbaar is voor uitkoken en sap trekken. Maar dan is er ook een sap gewonnen wat de taaie levenskracht van deze doornige struik bevat. Wat hier langzaam groeit en rijpt heeft een gebundelde kracht, een taaie vitaliteit. Bij uitputting of na herstel van ziekte is dit sleedoornsap dan ook heel geschikt om de eigen vitaliteit als het ware van de grond af aan weer op te bouwen.

Porfyren (Purperen) corona jam – Βούρβαλα-μήλα-μαρμελάδα, Bourbala mila marmelade

We hebben een jam gemaakt van sleedoorn (bessen-pruimen) en valappels en hebben deze jam Porfyren corona jam gedoopt. Omdat de sleedoornvrucht/bes/pruim een vrij grote pit heeft, weinig vruchtvlees en de valappels erg klein zijn, gebutst en gedeukt, veel afval, weinig te gebruiken. Maar bij zo’n overvloed aan sleedoornpruimen en appels, en zo’n overvloed aan tijd hebben we ons een aantal dagen druk gemaakt om hier een lekkere jam van te maken. Net als de boerenkool wachten de sleedoornpruimen op de eerste nachtvorst maar vanwege het prachtige warme najaarsweer hebben we ze geplukt en daarna een nachtje in de diepvries gelegd voor hetzelfde resultaat.
Natuurlijk hebben we ook allerlei ‘lekkers’ gemaakt. Kimon, onze zoon, is nog steeds hier bij ons en is een echte zoetekauw. Een perfecte gelegenheid om mijn eigen ‘zwak’ voor zoet te stillen. Heerlijk, de coronakilo’s wandelen we er wel weer af! Granaatappelpitten, kweepeerzoet, en de ontpitte kersen van de kersenlikeur, allemaal verstopt in chocolade. Wie komt er op de koffie?

 

Παστίτιο

Παστίτιο Er is nog een troostgerecht wat niet bekend staat als gezond, maar wel erg lekker is. Dat is Παστίτιο, Pastitsio, een ovenschotel van pasta met gehakt en bechamelsaus.Er is nog een troostgerecht wat niet bekend staat als gezond, maar wel erg lekker is. Dat is Παστίτιο, Pastitsio, een ovenschotel van pasta met gehakt en bechamelsaus. Het staat zelfs vermeld in het boek Πώςνατονσκοτώσειςχωρίςναπαςφυλακή.Ηoe je hem vermoordt zonder de gevangenis in te gaan. Pastitsio bestaat uit eigenlijk alleen koolhyrdraten, vetten en eiwitten, niet erg gezond dus als je het te vaak zou eten! Vandaar de titel van het boek! Maar voor velen is het troosteten, kinderen zijn er dol op. Omdat het recept niet in het boek ‘Smaken van de Griekse Zagori’ is opgenomen, gaan we het nu sturen. Wel eten we er een gezonde salade bij die wel in ons boek staat. De winterse koolsalade, Σαλάταπολίτικη – Politiki salata, op blz 183!

Pastitsio

1 dl olijfolie
2 rode uien, fijngehakt
2 knoflookteentjes, fijngeperst
500 gram rundergehakt
2 dl rode wijn
2 – 3 grote tomaten ontveld en fijngesneden of een blik tomatenblokjes
Zout-  peper- laurierblad- groene munt*- peterselie * (*fijngehakt)
500 gram pasta Pastitsio (is een dikke, holle spaghetti, gewone spaghetti of andere pasta is ook te gebruiken.)

Voor de bechamelsaus:
100 gram boter
100 gram bloem
1 liter melk
3 eieren losgeklopt
100 gram kefalotiri – een harde, pittige kaas, geraspt
Zout, geraspte nootmuskaat, peper

Verhit de olijfolie en fruit de gesnipperde uien goudbruin, fruit de geperste knoflook mee en bak daana het gehakt tot het vocht is verdwenen.
Blus het vlees met de rode wijn en voeg de tomaten, zout, peper, laurierblad en de gehakte, groene munt toe. Laat alles 30 tot 40 min. zachtjes gaar sudderen, mocht het nodig zijn, voeg wat warm water toe en voeg tot slot de gehakte peterselie toe. Verwarm de oven voor op 180°C en kook de pasta volgens gebruiksaanwijzing al dente gaar, roer een beetje olijfolie door de pasta en schik deze in een ingevette, ruime ovenschaal of bakblik.

Verhit voor de bechamelsaus 9 dl van de melk en de boter in een ruime pan. Roer met een garde de overige melk met de bloem tot een gladde saus. Zodra de melk begint te koken roer er de bloemsaus door en breng weer aan de kook, door voortdurend te roeren tot een gladde saus. Haal de pan van het vuur en roer er het zout, de geraspte nootmuskaat, peper en losgeklopte eieren door. Schep de gehaktsaus over de pasta en giet hierover de bechamelsaus. Hierover de geraspte (kefalotiri) harde, pittige kaas en bak de schotel in 20 tot 30 minuten goudbruin. Neem de schaal uit de oven en laat het gerecht iets afkoelen alvorens te snijden in grote porties en te serveren met een lekkere salade.

Cora Meijer heeft een cultfood.blog en heeft een recept uit ons boek gebruikt voor haar blog. Linkje: https://www.facebook.com/Cultfood-219657071713799/
Op Instagram zijn we met hetzelfde recept genoemd: https://www.instagram.com/p/CHXkKRwlkM3/

Kali orexi en blijf gezond.

Yiannis en Rita